Middelbare school

Het overvalt ons een beetje, volgende maand schrijven we ons tweede kind in op een middelbare school. Welke school past bij hem?

Onze tweede zoon: intelligent, gevoelig, creatief, denker en doener, beelddenker, kritische denker, analist, chaoot, steeds zelfstandiger. Met een ontzettende hekel aan het autoritaire schoolsysteem, het moeten leren, het geen eigen inbreng hebben. Waar moet hij heen?

De nieuwste school? Thematisch, samenhang tussen de vakken, zelf onderzoeken, van elkaar leren. Dit past bij hem, maar kunnen we van een twaalfjarige verlangen dat hij een uur met de bus gaat en dan nog een stuk moet lopen? En wat als hij uitgeloot wordt?

Democratische school? Op vijf kilometer van ons huis. Maar wat gaat ons kind daar de hele dag doen? Skaten? En hoe betalen we deze particuliere school?

Of: een jaar naar de democratische school en dan verder kijken?

Helicon VMBO t plus? Niet te veel, maar ook niet te weinig uitdaging, praktijk, kleine, groene school op negen (veilige fietspad) kilometers van ons huis. Maar wel een reguliere school met losse vakken waarbij de leerstof in kleine brokjes wordt aangeboden.

We weten het niet…

De coronamaatregelen werken ook niet mee: geen open dagen, geen doe middagen, zelfs inschrijven gebeurt online. Hij gaat straks naar een school waar hij nog nooit geweest is. Lastig.

Hoe doen jullie dat?

Boeken

Wij lezen veel boeken, maar willen ze liever niet zelf aanschaffen. Dat past niet bij onze duurzame en minimalistische levensstijl. In de bibliotheek staan boeken die aansluiten bij de algemeen heersende waarden en normen. Je vindt er weinig over natuurlijk opvoeden, antroposofie, ervaringsgericht onderwijs, minimaliseren, ontspullen en duurzaam leven. Boeken van andersdenkenden zijn zeldzaam. Daarom koop ik wel eens boeken. Tweedehands en ik geef ze graag weer door. En natuurlijk lees ik graag een fijne roman. Daar staat de bieb vol mee.

In de bibliotheek zijn genoeg boeken waar onze peuter en kleuter blij van worden: Kleine Ezel, Kikker, Nijntje en Jip en Janneke. van (toevallig?) Nederlandse schrijvers, over alledaagse gebeurtenissen en gevoelens. Van deze boeken hebben wij er ook een aantal thuis: peuters en kleuters houden van herhaling. De belerende (tellen, kleuren en vormen, letters, eigen bed slapen, school is leuk) uit het Engels vertaalde boeken en boeken met veel tekst hebben niet hun voorkeur. Waarom mogen dieren in prentenboeken trouwens wel lekker knus bij hun ouders slapen? (Grote Beer, Kleine Beer).

Verder is onze kleuter dol op sprookjes, maar een gedetailleerd verhaal van vijf bladzijdes is veel te lang. Voor mij trouwens ook! Dit los ik op door de sprookjes te vertellen in een korte versie. Bovendien begint ze nu zelf te lezen. Een nieuwe wereld gaat open!

Geronimo Stilton en stripboeken zijn favoriet bij mijn negenjarige. Hij leest verder graag natuurboeken. Vaak eindigen deze boeken met het uitsterven van de dieren of milieuvervuiling. Dat vind ik dan weer jammer. Wat moet een kind met deze informatie? In de boeken van Freek Vonk wordt daar bijna niet over gesproken. Alleen vindt onze zoon dat Freek de wilde dieren niet moet vangen. Pas geleden vond hij nog een mooi boek: rontgenfoto’s van dieren met een goede uitleg en geen wijzende vingertjes (Binnenstebinnen, Jan Paul Schutten).

Hierbij wat tips:

Geef zelf het goede voorbeeld wat lezen betreft. Hier ‘slingeren’ altijd boeken rond.

Zoek in de bibliotheek naar boeken die aansluiten bij de interesse en het niveau van je kind.

Overweeg zelf wat favoriete prentenboeken aan te schaffen en leg ze in het zicht. Kleine kinderen houden van herhaling en zullen ze steeds pakken. Wil je niet iedere keer voorlezen? Er zijn hele mooie kijk- en zoekboeken. Zo kunnen ze zelf steeds iets nieuws ontdekken. Of misschien wil je ene kind het andere wel voorlezen?

Maak er een ritueeltje van om elke dag voor te lezen, bijvoorbeeld voor het slapengaan.

Verzin zelf eens een verhaaltje. De kinderen zullen je graag aanvullen.

Waarom (school)

wordt op school alle creativiteit uit je gehaald, terwijl je op je werk later ‘out of the box’ moet kunnen denken?

wordt je intrinsieke motivatie je op school ontnomen, terwijl je later op je werk gemotiveerd moet zijn?

wordt je op school alle initiatief ontnomen, terwijl je later op je werk initiatief moet tonen?

mag je op school niet je gevoelens tonen als je later hoort dat je je gevoel moet volgen.

En dat terwijl kinderen juist heel creatief, gemotiveerd, initiatiefrijk en intuitief zijn! Dat mag je niet kapot maken. Vandaar onze keuze voor een ander soort onderwijs voor onze kinderen. Nog volop in ontwikkeling, maar met basisprincipes over onderwijs waar wij achter staan.

‘Opvoeden’

Hoe voeden jullie je kinderen op? Bepaal jij welke kant ze op moeten of laat je ze zelf hun weg vinden en begeleid je hen daarbij?

Wij zijn altijd van het tweede uitgegaan. Grenzen zijn: bijvoorbeeld geen gevaar veroorzaken voor jezelf en voor een ander en geen geweld gebruiken, zowel lichamelijk als verbaal.

Ik vind intrinsieke motivatie erg belangrijk. Dus dat kinderen dingen uit zichzelf doen. Mijn ervaring is dat ze zelf aangeven wanneer ze iets nieuws willen proberen, bijvoorbeeld aan- en uitkleden of zelfstandig ergens naartoe gaan. Elk kind heeft zijn eigen tempo en vindt het fijn als het niet gedwongen wordt iets te doen waaraan het nog niet toe is. Voorleven is belangrijk, want dan wordt het kind nieuwsgierig en kan het gaan nadoen.

Verder leg ik uit waarom ik iets wil. Eigenlijk is dit altijd voldoende. Dus: ik wil dat je naast mij fietst, want het verkeer is gevaarlijk. Of benoem wat er gebeurt: jij slaat je zusje en daarom is ze nu verdrietig. Of geef een alternatief: je mag niet met het zwarte zand spelen, maar wel met dit zandbakzand.

Ook op school willen we dat onze kinderen leren door ervaringen en vanuit hun eigen motivatie. Een aantal mensen in het onderwijs hebben dit opgepakt en onze kinderen hebben het geluk dat in ons dorp een vernieuwende (reguliere) school met ervaringsgericht onderwijs is gestart vorig jaar.